późne lato - dojo

O DOJO – CHIŃSKIEJ PIĄTEJ PORZE ROKU I SZUKANIU RÓWNOWAGI W DIECIE

Pory roku wg Tradycyjne Medycy Chińskiej trochę inaczej się rozkładają niż w naszym kalendarzu. I wychodzi to tak, że wiosna jest w połowie zimy, lato w połowie wiosny, jesień w połowie lata, a zima w połowie jesieni. W dodatku nie ma czterech pór roku, tylko jest pięć. A pięć jest dlatego, że jest pięć żywiołów i pięć przemian. I dziś o tej piątej porze będzie, zwanej Dojo.

Pory roku wg Tradycyjne Medycy Chińskiej trochę inaczej się rozkładają niż w naszym kalendarzu. I wychodzi to tak, że wiosna jest w połowie zimy, lato w połowie wiosny, jesień w połowie lata, a zima w połowie jesieni. W dodatku nie ma czterech pór roku, tylko jest pięć. A pięć jest dlatego, że jest pięć żywiołów i pięć przemian. I dziś o tej piątej porze będzie, zwanej Dojo.

26. lipca zaczęła się pora zwana Późnym Latem albo Dojo (czytaj: dodżo), która potrwa do 12. sierpnia. To jest taka śmieszna pora roku, bo ona występuje nie tylko pod koniec lata, ale także pomiędzy wszystkimi innymi porami roku. Dokładnie 18 dni przed rozpoczęciem każdej z nich. Jest więc taką porą przejściową, która ma nas zatrzymać na chwilę, odżywić i przygotować na zmianę. A dodatkowo przed wiosną i jesienią także oczyścić. Można powiedzieć nawet, że jest najważniejszą porą, ponieważ zasila wszystkie pozostałe pory roku.

W poszukiwaniu równowagi

Porze Późnego Lata patronuje przemiana Ziemi, która w naturze ma za zadanie odżywiać plony. Przemianie Ziemi z kolei przypisany jest układ narządów Śledziona – Żołądek (piszę z wielkiej litery, bo to nie o samą śledzionę i żołądek chodzi, tylko o cały system rozprowadzania składników odżywczych w ciele).

W dużym skrócie chodzi o to, że Żołądek rozkłada spożywany przez nas pokarm, a Śledziona transformuje go w energię i transportuje w górę całego ciała. Co istotne, Żołądek nie lubi nadmiaru Gorąca i Wilgoci (i tu też piszę z wielkiej litery, bo gorąco chińskie naszemu gorącu nierówne, podobnie jak wilgoć to nie to że mokre). Śledziona z kolei nie jest fanką Zimna i Suchości (i tu patrz poprzedni nawias). Wniosek jest taki, że Dojo bardzo potrzebuje równowagi i wypośrodkowania.

Słodki nie znaczy cukierek

Porze Dojo przypisany jest smak słodki. I nie jest chodzi tu wcale o ten słodki smak, który w pierwszym odruchu kojarzy się ze słodyczami. Słodycze, te bazujące na białym cukrze, w ogóle są na czarnej liście w diecie wg TCM, bo nie mają żadnych wartości witalnych. A smak słodki ma za zadanie nas właśnie odżywiać i dodawać witalności. To jeden z najbardziej popularnych smaków, z tego też powodu bardzo często mamy go za dużo w diecie, której nie równoważymy innymi smakami. I mimo iż jest wartościowy, to jednak równowaga jest potrzebna. Jak to w życiu.

Słodki smak mają zboża, orzechy i nasiona, rośliny strączkowe, większość owoców i spora grupa warzyw, a także niektóre rodzaje mięsa (ekologicznego!) i produkty mleczne (ekologiczne!). Choć te ostatnie są w porze Dojo niewskazane.

Smak słodki możemy też podzielić na trzy rodzaje:

  • Słodki pełny – występuje w mięsach, nabiale i orzechach. Odżywia i rozgrzewa.
  • Słodki mdły – występuje w zbożach i roślinach strączkowych. Działa tonizująco na wątrobę. Nie grzeje, ani nie chłodzi.
  • Słodki pusty – występuje w owocach, które działają nawilżająco. Cukier rafinowany też zalicza się do tej grupy, ale nie wnosi żadnej wartości witalnej.

Słodycz Późnego Lata sponsoruje ciepło i kolor żółty

Oprócz tego, że Późne Lato to Ziemia, Śledziona i Żołądek, smak słodki, to pory roku mają też swoje kolory. Kolorem Ziemi jest kolor żółty (także taki bardziej pomarańczowy). Śledziona lubi też mieć ciepło, dlatego w sezonie Dojo warto jeść potrawy na ciepło i te o termice lekko rozgrzewającej.

Co warto jeść w porze Dojo:

  • Żółte i pomarańczowe warzywa
    Szczególnie polecane są:
    – bataty
    – ziemniaki
    – dynia
    – marchew
    – żółta cukinia
    – kabaczek
    – fenkuł
    – kapusta
  • Rośliny strączkowe
    Szczególnie polecane są
    – bób
    – fasola kidney
    – fasola biała
    – zielony groszek
    – fasolka szparagowa
  • Pełne ziarna*
    Szczególnie polecane są:
    – proso (kasza jaglana)
    – gryka
    – owies
    – brązowy ryż (biały lepiej omijać)
    – jęczmień
    *także mleko ze zbóż
  • Orzechy i nasiona* (nieduże ilości)
    Szczególnie polecane są:
    – nasiona słonecznika
    – nasiona lnu
    – orzeszki ziemne
    – orzechy brazylijskie
    – nasiona konopi
    *także oleje tłoczone na zimno i mleko z orzechów i nasion
  • Grzyby
    Szczególnie polecane są:
    – boczniaki
    – pieczarki
    – grzyby leśne
    – grzyby shitake
  • Owoce (najlepiej w formie kompotów):
    – jabłka
    – wiśnie
    – brzoskwinie
    – figi (uwaga na suszone – cukier!)
  • Mięso (tylko ekologiczne z dobrego źródła!):
    – kaczka
    – królik
    – jagnięcina
    – wołowina
  • Jaja (tylko ekologiczne z dobrego źródła!)
  • Wybrane zioła (nie zawsze mają smak słodki, ale dobrze równoważą smak potraw i działają korzystnie na Śledzionę):
    – kolendra (liście)
    – kardamon
    – rozmaryn
    – kurkuma *smak gorzki
    – papryka wędzona *smak gorzki
    – wanilia
  • Zupy
  • Kleiki, owsianki, jaglanki, gryczanki

Co mocno ograniczyć w porze Późnego Lata:

  • Skrajnie zimne i gorące termicznie produkty:
    Gorące: suszony imbir, pieprz kajeński i chili
    Zimne: wodorosty, małże, cytrusy, arbuz, banan, grejpfrut, kiwi, pigwa, śliwki
  • Potrawy smażone i grillowane
  • Surowe warzywa i owoce
  • Produkty silnie nawilżające:
    – cukier (także miód)
    – nabiał
    – pszenica
    – w nadmiarze też orzechy i soja
  • Produkty silnie osuszające:
    – kawa
    – herbata
    – tytoń
  • Alkohol (w nadmiarze)
  • Jedzenie po 20 lub późno w nocy przed snem
  • Bardzo obfite posiłki
  • Chodzenie spać po północy

Nie samą słodyczą człowiek żyje

Zapotrzebowanie na słodki smak w porze Dojo nie oznacza jednak, że mamy wpierdzielać tylko produkty o smaku słodkim. Warto dodawać do diety trochę smaków równoważących z innych przemian (które nie są mają jednak termiki skrajnie zimnej i gorącej). Nie powinny one jednak być spożywane w nadmiarze.

Przykładowo do porannej owsianki można dodać nieco smaku kwaśnego – np. maku, słonego – trochę soli, ostrego – np. kardamonu, gorzkiego – np. kakao.

Smak ostry ma cebula i czosnek, koper włoski, por – dobrze sprawdzą się jako dodatki do zupy. Także niektóre przyprawy: kmin rzymski, nasiona kolendry, bazylia, koperek, pietruszka, Smak gorzki znajdziemy w wędzonej papryce, kurkumie, jałowcu, kakao, cebuli. Smak słony, to oprócz soli, także niektóre owoce morza (krewetki, anchovis) oraz kiszonki. Smak kwaśny znajdziemy w maku, kiszonkach, truskawkach, gruszkach, jabłkach, morelach, wiśniach, pomidorach.

No to co? Dobrej zabawy! I niech Dojo będzie z wami!

Dodaj komentarz